Chirurgia stomatologiczna

Zwykły pantomogram pokazuje obraz płaski, w dwóch wymiarach – nie widać na nim trzeciego wymiaru, czyli głębokości. Tymczasem korzenie ósemek mogą przebiegać nad nerwem zębodołowym dolnym, pod nim, między jego odnogami lub owijać się wokół niego. Tomografia 3D pokazuje dokładny przebieg nerwu i jego odległość od korzeni. Dzięki temu wiemy, czy korzeń ósemki dotyka nerwu, czy jest bezpiecznie oddalony – i planujemy bezpieczny dostęp. Dlatego tomografię wykonujemy wtedy, gdy pantomogram wskazuje na bliski kontakt korzeni z kanałem. Rutynowe prześwietlanie trójwymiarowe każdej ósemki nie zmniejsza ryzyka zaburzeń czucia, a niepotrzebnie zwiększa dawkę promieniowania – to zasada uzasadnienia ekspozycji, którą się kierujemy. Gdy przesłanki są, badanie jest niezbędne: uszkodzenie nerwu oznacza drętwienie wargi, brody i dziąsła utrzymujące się tygodniami lub miesiącami.

Suchy zębodół (alveolitis sicca) to powikłanie poekstrakcyjne polegające na przedwczesnej utracie skrzepu krwi z zębodołu, odsłonięciu kości i silnym bólu – zwykle w 3–5 dobie po zabiegu. Czynniki ryzyka: palenie tytoniu (4× wyższe ryzyko!), płeć żeńska, stosowanie doustnych środków antykoncepcyjnych, zła higiena, intensywne płukanie jamy ustnej w pierwszej dobie. Profilaktyka: fibryna bogatopłytkowa (PRF) w zębodole, niepłukanie przez pierwsze 24 godziny, niepalenie, nieużywanie słomki. Jeśli podejrzewasz suchy zębodół (narastający ból promieniujący do ucha lub skroni, nieprzyjemny zapach) – zgłoś się natychmiast. Leczenie polega na założeniu opatrunku leczniczego i wdrożeniu leków przeciwbólowych.

Przez pierwsze 2–3 dni zalecamy dietę miękką (jogurty, zupy krem, puree ziemniaczane, musy owocowe). Po 3–4 dniach można stopniowo wracać do normalnego jedzenia, unikając żucia po stronie zabiegu. Po 7–10 dniach, po zdjęciu szwów i wygojeniu dziąsła, można jeść normalnie. Pełne wygojenie kości w zębodole zajmuje 3–4 miesiące – to istotne, jeśli planujesz implant w tym miejscu.

W większości przypadków tak. Pozostawienie luki może prowadzić do: przesuwania się zębów sąsiednich (pochylają się w stronę luki), wysuwania się zęba przeciwstawnego (szuka kontaktu), zaniku kości w miejscu braku (najszybszy w pierwszym roku), przeciążenia pozostałych zębów i zaburzeń w stawie skroniowo-żuchwowym. Im szybciej uzupełnisz brak, tym lepiej. Implant pomaga utrzymać objętość kości, bo przenosi na nią siły żucia, i nie wymaga szlifowania sąsiednich zębów – sam w sobie nie cofa jednak przebudowy zębodołu po ekstrakcji, dlatego przy usuwaniu zęba często od razu wykonujemy zabieg zachowania zębodołu. Alternatywą jest most protetyczny lub proteza. Wybór omawiamy indywidualnie.

Tak, w wielu przypadkach jest to możliwe i zalecane. Implantacja natychmiastowa polega na usunięciu zęba i wszczepieniu implantu podczas tego samego zabiegu. Warunki: brak aktywnego stanu ropnego, zachowane ściany kostne zębodołu, możliwość stabilnego osadzenia implantu (minimum 3–4 mm kości poniżej wierzchołka zębodołu). Korzyści to skrócenie całkowitego czasu leczenia o kilka miesięcy i łatwiejsze zachowanie konturu dziąsła; aby ograniczyć przebudowę blaszki kostnej po ekstrakcji, szczelinę wokół wszczepu uzupełniamy biomateriałem. Jeśli warunki nie są spełnione – czekamy 6–8 tygodni na wygojenie tkanek miękkich i kości, a następnie wszczepiamy implant.

Ból jest zwykle największy w pierwszej dobie i potem słabnie, natomiast obrzęk osiąga szczyt w 2.–3. dobie. Leki przeciwbólowe zapewniają skuteczną ulgę. Po 5–7 dniach większość pacjentów nie odczuwa już dolegliwości. Jeśli ból zamiast maleć – narasta po 3 dobie, może to świadczyć o powikłaniu (suchy zębodół, infekcja) i należy niezwłocznie skontaktować się z nami.

Nie – usuwamy ósemki ambulatoryjnie w naszym gabinecie, w warunkach pełnej sterylności. Do szpitala kierujemy tylko wyjątkowe, najbardziej skomplikowane przypadki. Dla osób z silnym lękiem oferujemy sedację wziewną (gaz rozweselający) lub znieczulenie ogólne z obecnością anestezjologa.

Po ekstrakcji chirurgicznej (z nacięciem dziąsła) – tak, zakładamy szwy, które usuwamy po 7–10 dniach. Po prostej ekstrakcji (bez nacięcia) szycie nie jest konieczne – rana goi się pod naturalnym skrzepem, który pełni rolę opatrunku biologicznego.

Prawidłowe gojenie: obrzęk osiąga maksimum w 2–3 dobie i maleje, brak silnego bólu po 3–4 dobie, brak ropnej wydzieliny i gorączki, rana stopniowo się zamyka, szwy są czyste. Niepokojące objawy wymagające kontaktu z nami: narastający obrzęk po 3 dobie, gorączka powyżej 38°C, ropna wydzielina, utrzymujące się drętwienie wargi, krwawienie, które nie ustaje mimo 30–60 minut ucisku jałowym gazikiem albo nasila się zamiast słabnąć – z tym nie czekaj do następnego dnia.

Przez pierwsze 48–72 godziny unikaj wysiłku fizycznego – zwiększone ciśnienie krwi może spowodować krwawienie z rany. Po 3 dniach można podjąć lekką aktywność (spacer). Pełny powrót do sportu zalecamy po 7–10 dniach, po zdjęciu szwów i kontroli gojenia.

Obrzęk, krwiak, ograniczone otwieranie ust i tkliwość to typowa reakcja na zabieg, nie powikłanie – ustępują w ciągu kilku dni. Do rzeczywistych powikłań należą: suchy zębodół (opisany osobno), zakażenie rany, przedłużone krwawienie, uszkodzenie nerwu zębodołowego dolnego lub językowego z drętwieniem wargi, brody albo języka (najczęściej przejściowym), połączenie ustno-zatokowe po usunięciu górnych zębów bocznych, przemieszczenie korzenia do zatoki, złamanie fragmentu wyrostka zębodołowego, a przy zabiegach na zatoce – perforacja błony Schneidera i pozabiegowe zapalenie zatok. Przy przeszczepach tkanek miękkich może dojść do częściowej utraty przeszczepu i dolegliwości z miejsca pobrania na podniebieniu. Ryzyko każdego z nich oceniamy indywidualnie przed zabiegiem na podstawie badania i diagnostyki obrazowej i omawiamy je z Tobą razem z alternatywami – łącznie z opcją odroczenia zabiegu.